Avrupa Birliği Ülkelerinde Organik Tarım Uygulamaları

Avrupa Birliği  24 Haziran 1991 tarihli ve 2092/91 sayılı ilk organik tarım yönetmeliğini kabul etmiştir. Kabulünün üzerinden geçen  yıllar  boyunca pek çok değişiklikle zenginleşen bu yönetmelik AB' nin tarımsal ürünlerin organik üretimleri konusunda en önemli hukukî aracıdır. Gerek AB ülkeleri içinde yapılan organik tarım ve hayvancılığın gerekse üçüncü ülkelerden ithal edilebilecek organik ürünlerin tarifleri bu yönetmelikle yapılmaktadır. Yönetmelik sonrasında AB ülkelerinde organik tarım üretimi ve  tüketimi konularında kayda değer bir gelişme kaydedilmiştir.

 

Organik tarım yapılan ve organik tarıma hazırlık için  geçiş dönemine girmiş olan arazi yüzölçümü 1991'den bu yana 10 kat artmış ve AB (2003 sonu itibariyle) 5.5 milyon hektar ve 143.000 işletmeyle Avustralya ve Latin Amerika' dan sonra dünyada en fazla organik tarım yapılan bölge olmuştur. Organik ürünler pazarında ise yıllık 25 milyar dolar civarındaki pazarın yarısı AB'de. Ürünler yakın zamana kadar organik ürün satılan pazarlarda ve özel ihtisas dükkanlarında satılıyorken artık süper marketlerde bulunuyor. 18 Ekim 2004' te kabul edilen Ekolojik Beslenme ve Tarımda Avrupa Eylem Planı (EAPOFF) ve 1 Ocak 2005' te yürürlüğü girmiş bulunan OTP reformu ile birlikte organik tarım artık AB' nin tarım gündeminin en tepesinde yer almaktadır. OTP reformu çerçevesinde, "İşletmeye Tek Ödeme (Single Farm Payment)" adı altında, ne ürün ne de üreticiye dönük ve yalnızca ekoşartlılık (eco-conditionnality) ilkesiyle belirlenecek olan yeni destek politikası çok anlamlı. Ekoşartlılık çevre koruması, gıda güvenliği,  hayvan ve bitki sağlığı, ekilebilir alanların çevre ve tarımsal anlamda sağlıklı muhafaza edilmesi temelinde şekillenmektedir. OTP reformu ayrıca çevre koruması, hayvan ve bitki sağlığına dönük kırsal kalkınma politikasını öne çıkarmaktadır.

 

Avrupa Eylem Planı ise 2005 yıllı itibari ile uygulanmaya başlanmıştır. Ön görülen eylemler 4 ana hedefe yöneliktir: Tüketiciyi bilgilendirmek ve bilinçlendirmek, federal (OTP) ve ulusal destek politikalarının etkinliğini artırmak, organik tarım konusunda AR-GE çalışmalarına hız vermek, üretim normları ve  ithalat koşulları ile  teftiş koşullarını güçlendirmek. AB' nin organik tarıma malî destekleri ise 2000-2006 döneminde, AB çiftçisine yılda 3.7 milyar avro destek öngörülmektedir. AB' nin destek mekanizmaları 1999 yılında Komisyon tarafından çıkarılan 1257 sayılı tüzükle belirlenmiştir. Bazı üye devletler organik üretim yapan çiftçilere ulusal ya da bölgesel bazda destekler de sağlamaktadır. Örneğin; İngiltere'de tarım-çevre konuları için ayrılan tarımsal desteklere ilişkin genel bütçeden 9.9 milyon Avroluk bir pay organik tarıma ayrılmıştır. İngiltere Tarım, Orman ve Balıkçılık Bakanlığı tarafından uygulanan "Organik Tarım Projesi" kapsamında çiftçilere geçiş döneminde birim alan (ha.) başına 5 yıllık süre için ödeme yapılmaktadır. Diğer ülkelerde de direkt ve prim ödemelerinin yanısıra; tohumda geri ödeme, tüketiciyi bilgilendirme kampanyaları, eğitim, çeşitli reklamlar ve pazarlamaya yönelik destekleme programları da görülmektedir. 2000 yılında, Almanya'da organik tarıma geçiş yardımı ortalama olarak 180 Avro dur. Bu rakam Finlandiya da 440 Avro, isviçre de 1250 Avrodur. AB' ye yeni üye olan ülkelerden Çek Cumhuriyeti, Estonya, Macaristan, Letonya, Litvanya, Polonya, Slovakya ve Slovenya'da organik üretim yapan çiftçilere yönelik destekleme programları görülmektedir.
              

AVRUPA BİRLİĞİ  ÜLKELERİNDE ORGANİK TARIM VERİLERİ

ÜLKELER   ORGANİK ÇİFTLİK SAYISI    TOPLAM ÇİFTLİK SAYISINA ORANI(%)    ORGANİK ÜRÜN EKİM ALANLARI( Ha)  TOPLAM TARIMSAL ALANA ORANI (%)
İTALYA 56.440 2,44 1.230.000 7,94
İNGİLTERE 3.981 1,71 679.631 3,96
ALMANYA 14.704 3,28 632.165 3,70
İSPANYA 15.607 1,29 485.079 1,66
AVUSTURYA 18.292 9,3 285.500 11,30
FRANSA 10.364 1,55 419.750 1,40
İSVEÇ 3.589 4,01 193.611 6,30
DANİMARKA 3.525  5,58 174.600 6,51
FİNLANDİYA 4.983 6,40 147.943 6,60
PORTEKİZ  917 0,22 70.857 1,80
HOLLANDA 3.528 1,42 38.000 1,94
YUNANİSTAN 6.680 0,81 31.118 0,60
İRLANDA 667 0,69 30.070 0,68
BELÇİKA 694 1,03 22.410 1,61
LÜKSENBURG 48 1,60 2.141 1,71


AB üyeliğine hazırlık çalışmaları arasında Türkiye' nin en önemli konulardan birisi de  tarımdır.  Ekonomik, sosyal ve siyasî anlamda tarımsal  sorunları  çözmek gerekmektedir.  AB' nin Ortak Tarım Politikasına (OTP) uyum için büyük değişimler  gerekmektedir.  Tarımsal ve kırsal alan, Türkiye'nin sosyo-ekonomik yaşamında önemli yer tutmaktadır. Ülke nüfusunun % 35' i kırsal alanda yaşamakta, tarımın istihdama katkısı % 34, GSMH' ya katkısı ise düzeyinde bulunmaktadır. Organik tarım konvansiyonel tarımdan 1.8 oranında fazla işçi çalıştırmaktadır. Bu olay bizi organik tarımda daha da şanslı duruma getirmektedir. Avrupa Birliğinde aynı veriler çok daha düşük düzeylerde bulunmaktadır. 1 Mayıs 2004 ' ten itibaren 25 üyeli olan AB' nin istihdamında tarımın payı % 6 düzeyinde bulunurken, GSMH'da tarımın payı % 2 ' nin altında bulunmaktadır. Göstergeler, ilk bakışta, AB için tarımın öneminin giderek azaldığı kanısı yaratabilmektedir. Fakat rakamlar göstermektedir ki, halen 103 milyar avroluk AB bütçesinin 43 milyar avrosu tarıma ayrılmaktadır. AB' de organik tarımı çeşitli aşamalarda desteklenmekte olup, organik tarımın tarımsal desteklerden aldığı pay dolayındadır. 

 

Sonuç olarak, Türkiye'nin  tarımındaki bu kötü giden durumu organik tarımla olumluya çevirebilmek için organik tarım bir şanstır. Türkiye'nin AB'ye üyeliği konusunda yapılan çalışmalar içinde tarımda en  şanslı olduğu alan organik tarımdır. AB mevzuatına göre hazırlanmış organik tarım kanunu ve yönetmeliği bulunmaktadır.  Türkiye toprakların kayda değer bir organik tarım potansiyeline sahiptir. Organik ürünlerle beslenme ve tüketim biçimine AB ve diğer gelişmiş ülke pazarlarından talep ise olağanüstü boyutlardadır. Türkiye elindeki olanakları iyi değerlendirerek, AB' nin organik ürün ambarı haline gelebilir. Kısacası, organik tarım Türkiye' nin öncü ve örnek ülke konumuna gelmesini sağlayabilecek bulunmaz bir fırsattır.


TÜRKİYE/ AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİ (AB-15 & AB-25) KARŞILAŞTIRMASI

GÖSTERGELER TÜRKİYE AB 15 AB 25
Yüzölçümü (milyon ha) 78  332 402
Tarım Alanı (milyon ha)   39 134 169
İşletme sayısı (bin adet)    3000 7370 13000
Ortalama İşletme Büyüklüğü(ha)    5,9 17,4 13,0
Nüfus (milyon kişi)  80 372 452
Tarımın İstihdamda payı (%)    34 5 6
Tarımın GSMH ' daki payı (%)    11,2 1,9 1,8

 

Copyright © Prodem Tarımsal Ürünler & Organik Gübre - Konya | Tüm Hakkı Saklıdır.